تاریخ سید وارث شاہؒ دی زندگی بارے کُجھ ذیادہ گلاں نئیں دس پاؤندی۔ بہت سارے تاریخ داناں دا خیال اے کہ اوہ اٹھارویں صدی عیسوی دے شروع وچ قطب شاہ نامی بزرگ دے گھر پیدا ہوئے، جیہڑے جنڈیالہ شیر خان، شیخوپورہ، پاکستان وچ رہندے سن۔ وارث شاہ آپ آکھدے نیں۔
بناں عمل دے نہیں نجات تیری، پیا مارئیں قطب دیا بیٹیاں اوئے
وارث شاہ نے شروع وچ گھرے ای تعلیم حاصل کیتی۔ بعد وچ اوہ قصور، پاکستان چلے گئے، جتھے غلام مرتضیٰ ہراں کول انہاں دُوجے علمی تے ادبی فنون بارے جانکاری لِتّی۔ وارث شاہ اپنی تصنیف ہیر وچ لکھدے نیں۔
وارث شاہ، وسنیک جندیالڑے دا، تے شاگرد مخدوم قصور دا اے
ایہہ منیا جاندا اے کہ وارث شاہؒ تے بلھے شاہؒ دوناں دے استاد اکّو سن، جس توں پتا لگدا اے کہ پئی اے دونویں اکوں زمانے دے شاعر سن۔
وارث شاہؒ نے اپنی ہیر لگ بھگ 1766ء وچ پوری کیتی۔ اوہ ہیر وچ لکھدے نیں۔
اٹھاراں سے تریہیاں سمتاں دی، راجے بکرماجیت دی سار ہوئی
اوس ویلے وارث شاہؒ ملکہ ہانس، پاکپتن، پاکستان وچ رہندے سن۔ ایس گل دا ذکر اوہ آپ اپنی ہیر وچ کردے نیں۔
کھرل ہانس دا ملک مشہور ملکا، تتھے شعر کیتا یاراں واسطے میں
پرکھ شعر دی آپ کر لین شاعر، گھوڑا پھیریا وچ نخاس دے میں
جیویں وارث شاہؒ دے جنم بارے بہت گھٹ جانکاری ملدی اے، اویویں اوہناں دی وفات بارے وی بہتیاں گلاں دا پتہ نہیں لگدا۔ بہت سارے تاریخ دان اوہناں دی وفات دا سال 1808ء مندے نیں۔ اوہناں دی قبر جنڈیالہ شیر خان، شیخوپورہ، پاکستان وچ اے۔ وارث شاہؒ آپ فرماندے نیں۔
وارث شاہ، اس خواب سرائے اندر، کئی واجڑے گئے وجا میاں
وارث شاہؒ دی ہیر محض ہیر تے رانجھے دے عشق دی داستان ای نہیں، سگوں ایہہ عشقِ مجازی توں عشقِ حقیقی ول لے جان والا اک روحانی سفر وی اے، جیہڑا پڑھن والے دے دل وچ اپنے رب نال محبت دی جوت جگاؤندا اے۔ ایس داستان وچ پنجاب دا بھرپور ورثہ، اوہدی تاریخ، رہن سہن، رسم و رواج تے صدیوں پرانیاں روایتاں موتیاں وانگ پروئیاں ہوئیاں نیں۔ ایہو وجہ اے کہ وارث شاہؒ دی ہیر محض اک عشقیہ داستان نہیں، بلکہ پنجاب دی روح دا آئینہ تے رہندی دنیا تک محبت، انسانیت تے زندگی دا اک لازوال دستور اے۔